Mùi sơn gỗ có độc không? 5 Sự thật và Cách bảo vệ sức khỏe gia đình

Mùi sơn gỗ thường gây khó chịu và lo lắng cho gia chủ khi về nhà mới. Vậy thực hư mùi sơn gỗ có độc không? Các thành phần hóa học trong sơn gỗ ảnh hưởng thế nào đến cơ thể? Bài viết này sẽ vạch trần 5 sự thật về VOCs trong sơn và hướng dẫn bạn cách chọn sơn gỗ an toàn, bảo vệ không gian sống của gia đình.)

                             Muốn biết mùi sơn gỗ có độc không chúng ta cần phải biết đến các thành phần của nó

Trong quá trình hoàn thiện nội thất, việc sử dụng sơn gỗ là bước không thể thiếu để tạo nên vẻ đẹp sang trọng, bóng bẩy và bảo vệ độ bền cho sản phẩm. Tuy nhiên, đi kèm với lớp áo mới hào nhoáng đó thường là một mùi hương đặc trưng – hăng, nồng và đôi khi gây cay mắt.

Rất nhiều khách hàng gửi thắc mắc về cho MHM Coatings rằng: “Liệu mùi sơn gỗ có độc không?”, “Ngửi mùi này lâu ngày có bị bệnh không?”. Để trả lời thấu đáo vấn đề này, chúng ta cần nhìn nhận từ góc độ khoa học về thành phần hóa học và tác động thực tế của chúng.

Nguồn gốc của mùi sơn gỗ: Tại sao chúng lại khó chịu?

Trước khi kết luận mùi sơn gỗ có độc không, chúng ta cần hiểu mùi đó đến từ đâu. Khác với mùi thơm tự nhiên của gỗ, mùi hắc nồng thường thấy ở các sản phẩm nội thất mới xuất phát từ quá trình bay hơi của các hợp chất hóa học có trong sơn.

Đa phần các loại sơn gỗ công nghiệp truyền thống (đặc biệt là dòng sơn hệ dung môi) được cấu tạo từ các thành phần chính sau:

• Chất tạo màng: Nhựa Alkyd, nhựa Epoxy, nhựa Vinyl, nhựa Polyurethane (PU)…

• Bột màu: Tạo màu sắc cho gỗ.

• Dung môi: Dùng để hòa tan nhựa và pha loãng sơn.

• Phụ gia: Tăng độ bóng, chống trầy, khô nhanh.

Thủ phạm chính gây ra mùi là nhóm Hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs – Volatile Organic Compounds). Khi sơn được quét lên bề mặt gỗ, các dung môi này sẽ bay hơi vào không khí để lại lớp màng sơn cứng. Quá trình bay hơi này tạo ra mùi nồng nặc và có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần tùy thuộc vào loại sơn gỗ được sử dụng.

Các dung môi phổ biến thường gặp bao gồm: Benzen, Toluene, Xylene, Methanol, Ethyl Acetate… Đây đều là những cái tên cần phải dè chừng trong bảng thành phần hóa học.

Mùi sơn gỗ có độc không? 5 Sự thật bạn cần biết

Câu trả lời ngắn gọn là: CÓ, nếu bạn tiếp xúc với các loại sơn kém chất lượng, sơn chứa dung môi độc hại ở nồng độ cao và trong thời gian dài. Dưới đây là 5 sự thật về độc tính của sơn gỗ mà bạn không nên bỏ qua:

Sự thật 1: Không phải loại sơn gỗ nào cũng độc như nhau

Mức độ độc hại phụ thuộc vào hàm lượng VOCs. Các dòng sơn gỗ thế hệ cũ hoặc sơn trôi nổi giá rẻ thường chứa lượng VOCs rất cao. Ngược lại, các dòng sơn gốc nước (Water-based) hoặc sơn đạt chuẩn E1, E0 của Châu Âu hiện nay đã giảm thiểu tối đa thành phần này, gần như không mùi và an toàn hơn rất nhiều.

Sự thật 2: VOCs xâm nhập qua đường hô hấp nhanh nhất

Các hợp chất hữu cơ như Formaldehyde, Benzene, Xylene có đặc tính dễ bay hơi ở nhiệt độ thường. Khi bạn ngửi thấy mùi sơn gỗ, tức là bạn đang hít trực tiếp các phân tử hóa học này vào phổi. Chúng không chỉ dừng lại ở mũi mà có thể thẩm thấu vào máu.

Sự thật 3: Tác động cấp tính (ngắn hạn) gây khó chịu tức thì

Nếu bạn bước vào một căn phòng vừa sơn xong và đóng kín cửa, bạn có thể gặp ngay các triệu chứng:

• Chóng mặt, đau đầu, buồn nôn.

• Cay mắt, chảy nước mắt, rát họng.

• Khó thở hoặc tức ngực nhẹ.

Sự thật 4: Tác động mãn tính (dài hạn) là “kẻ giết người thầm lặng”

Nguy hiểm thực sự của mùi sơn gỗ nằm ở việc tiếp xúc lâu dài. Nếu sống trong môi trường có nồng độ VOCs vượt ngưỡng cho phép liên tục trong nhiều tháng/năm, cơ thể sẽ tích tụ độc tố, dẫn đến suy giảm chức năng gan, thận và tổn thương hệ thần kinh trung ương.

Sự thật 5: Nồng độ Formaldehyde là thước đo nguy hiểm

Theo PGS.TS Ngô Quốc Quyền (Viện Hóa học – Viện KH&CN Việt Nam), Formaldehyde là một trong những chất nguy hiểm nhất trong keo và sơn gỗ công nghiệp.

• Ở nồng độ > 0.3 ppm: Gây ho, dị ứng.

• Ở nồng độ cao hơn: Gây đau rát mắt, mũi, họng.

• Tiếp xúc lâu dài: Được tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo là chất có tiềm năng gây ung thư vòm họng và thanh quản.

Những tác hại của sơn gỗ kém chất lượng đối với cơ thể

Để bạn hình dung rõ hơn về câu hỏi “Mùi sơn gỗ có độc không?”, chúng ta hãy xem xét tác động cụ thể của nó lên từng cơ quan trong cơ thể:

        Các hợp chất và dung môi trong sơn gỗ có khả năng kích thích và gây tổn thương niêm mạc mắt, mũi và họng

3.1. Kích ứng hệ hô hấp và niêm mạc

Đây là phản ứng đầu tiên và dễ nhận biết nhất. Các hạt sương sơn siêu nhỏ (bụi sơn) và khí dung môi khi bay vào không khí sẽ tấn công trực tiếp các vùng nhạy cảm:

• Mắt: Gây đỏ, ngứa, viêm kết mạc do hóa chất.

• Mũi họng: Gây viêm mũi dị ứng, hắt hơi liên tục, khô rát cổ họng.

• Phổi: Hạt sơn nhỏ đi sâu vào phế quản và tiểu phế quản có thể gây viêm phổi hóa chất, làm trầm trọng thêm bệnh hen suyễn hoặc viêm xoang.

3.2. Ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thần kinh

Hệ thần kinh trung ương cực kỳ nhạy cảm với các dung môi hữu cơ như Toluene và Xylene có trong sơn gỗ. Cơ chế tác động của chúng giống như chất gây mê hoặc chất kích thích:

• Gây đau đầu dữ dội, chóng mặt, mất thăng bằng (giống cảm giác say).

• Làm giảm khả năng tập trung, giảm trí nhớ.

• Thay đổi tâm tính: Dễ cáu gắt, mệt mỏi vô cớ, trầm cảm hoặc lãnh cảm.

3.3. Tổn thương cơ quan nội tạng và nguy cơ ung thư

Các chất độc sau khi vào máu sẽ được gan và thận lọc thải. Tuy nhiên, nếu lượng độc tố từ sơn gỗ quá lớn, các cơ quan này sẽ bị quá tải:

• Gan & Thận: Suy giảm chức năng, viêm gan do nhiễm độc.

• Nguy cơ ung thư: Benzen là chất đã được khẳng định gây ung thư máu (bạch cầu) ở người. Formaldehyde liên quan đến ung thư đường hô hấp. Việc tích tụ các chất này gây ra sự phát triển bất thường của tế bào (thừa tế bào, khối u).

3.4. Các vấn đề về da liễu

Tiếp xúc trực tiếp hoặc hơi sơn đậm đặc có thể làm mất lớp dầu tự nhiên bảo vệ da, dẫn đến:

• Khô da, nứt nẻ.

• Viêm da tiếp xúc, phát ban đỏ, ngứa ngáy.

• Nhiễm trùng da thứ phát.

Những đối tượng cần tuyệt đối tránh xa mùi sơn gỗ mới

Dù mùi sơn gỗ có hại cho tất cả mọi người, nhưng có những nhóm đối tượng đặc biệt nhạy cảm, cần được cách ly hoàn toàn khỏi khu vực đang thi công hoặc vừa sơn xong:

• Phụ nữ mang thai: Đây là đối tượng nguy hiểm nhất. Các hợp chất VOCs có thể đi qua nhau thai, ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ và hệ thần kinh của thai nhi, gây nguy cơ dị tật bẩm sinh hoặc sảy thai, sinh non.

• Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ: Trẻ em có nhịp thở nhanh hơn người lớn, đồng nghĩa với việc hít phải lượng khí độc nhiều hơn so với trọng lượng cơ thể. Hệ miễn dịch non nớt của trẻ dễ bị tổn thương phổi vĩnh viễn.

• Người già và người có bệnh nền: Những người có tiền sử bệnh hô hấp (hen suyễn, COPD), bệnh tim mạch khi ngửi mùi sơn gỗ nồng độ cao có thể bị kích phát cơn hen cấp tính hoặc rối loạn nhịp tim.

Các biện pháp kỹ thuật để xử lý và bảo vệ sức khỏe

Nếu bạn buộc phải làm việc hoặc sống trong môi trường có mùi sơn gỗ, hãy áp dụng ngay các biện pháp sau để giảm thiểu rủi ro:

Cải thiện hệ thống thông gió (Quan trọng nhất)

• Mở toang tất cả các cửa sổ, cửa chính để tạo luồng gió đối lưu.

• Sử dụng quạt công nghiệp hoặc quạt gia đình thổi hướng từ trong nhà ra ngoài trời để đẩy khí VOCs đi.

• Tránh bật điều hòa trong phòng kín khi mùi sơn còn nồng, vì điều hòa sẽ làm luân chuyển khí độc luẩn quẩn trong phòng.

Trang bị bảo hộ lao động chuẩn

• Đối với thợ sơn hoặc người giám sát: Bắt buộc đeo khẩu trang chuyên dụng có màng lọc than hoạt tính (không dùng khẩu trang y tế thông thường vì không lọc được khí độc).

• Đeo kính bảo hộ để bảo vệ niêm mạc mắt.

• Mặc quần áo dài tay để tránh sơn bám dính vào da.

Sử dụng các biện pháp khử mùi tự nhiên và công nghệ

• Máy lọc không khí: Sử dụng các loại máy có màng lọc HEPA và than hoạt tính để hấp thụ mùi hóa chất.

• Than hoạt tính: Đặt các túi than hoạt tính, bã cà phê hoặc dứa (thơm) ở các góc nhà để hỗ trợ hút mùi (lưu ý: biện pháp này chỉ giảm bớt mùi, không loại bỏ hoàn toàn độc tố).

• Trồng cây xanh: Một số loại cây như Lưỡi hổ, Dương xỉ, Lan ý có khả năng hấp thụ Formaldehyde rất tốt.

Bí quyết chọn sơn gỗ an toàn từ chuyên gia

Nếu phải làm việc trong môi trường tiếp xúc nhiều với mùi sơn gỗ, bạn cần có biện pháp bảo vệ an toàn cho sức khỏe

Thay vì loay hoay tìm cách khử mùi hay lo lắng mùi sơn gỗ có độc không, giải pháp thông minh và bền vững nhất chính là lựa chọn loại sơn an toàn ngay từ đầu.

Là đơn vị uy tín trong ngành phân phối các giải pháp sơn phủ, MHM Coatings khuyên bạn nên chú ý các tiêu chí sau khi chọn sơn gỗ cho tổ ấm:

Ưu tiên sơn gỗ gốc nước (Water-Based)

Đây là xu hướng của nội thất hiện đại. Khác với sơn hệ dung môi (gốc dầu), sơn gốc nước sử dụng nước làm dung môi chính.

• Ưu điểm: Hàm lượng VOCs cực thấp, mùi rất nhẹ hoặc không mùi, khô nhanh và an toàn tuyệt đối cho sức khỏe người già, trẻ nhỏ.

• Độ bền: Công nghệ hiện nay giúp sơn gốc nước có độ cứng, độ bóng và khả năng chống trầy xước không thua kém sơn hệ dầu truyền thống.

Kiểm tra các chứng chỉ an toàn

Hãy yêu cầu nhà cung cấp hoặc đơn vị thi công xuất trình các chứng nhận về độ an toàn của dòng sơn gỗ họ sử dụng, ví dụ như:

• Chứng nhận Low VOCs (Hàm lượng chất hữu cơ bay hơi thấp).

• Tiêu chuẩn REACH (Châu Âu) hoặc chứng chỉ Green Label (Nhãn xanh).

• Không chứa các kim loại nặng như Chì (Pb), Thủy ngân (Hg).

Chọn thương hiệu uy tín

Đừng vì tiết kiệm một phần chi phí nhỏ mà lựa chọn các loại sơn trôi nổi, không nhãn mác. Việc sử dụng sơn chính hãng từ các nhà phân phối uy tín như MHM Coatings không chỉ đảm bảo tính thẩm mỹ, độ bền màu cho đồ gỗ mà còn là “bảo hiểm” cho sức khỏe của cả gia đình bạn trong suốt quá trình sử dụng.

Qua bài viết này, hy vọng bạn đã có câu trả lời thỏa đáng cho thắc mắc “Mùi sơn gỗ có độc không?”. Sơn gỗ không xấu, nó chỉ gây hại khi chúng ta sử dụng sai loại và sai cách.

Sức khỏe là vô giá, và không gian sống phải là nơi an toàn nhất. Đừng để những mùi hóa chất độc hại làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của bạn. Nếu bạn đang tìm kiếm các giải pháp sơn gỗ an toàn, thân thiện với môi trường và bảo vệ sức khỏe, hãy liên hệ ngay với MHM Coatings. Chúng tôi cam kết mang đến những sản phẩm sơn chất lượng cao, giúp đồ gỗ của bạn vừa đẹp hoàn hảo, vừa an toàn tuyệt đối.

CÔNG TY CỔ PHẦN SẢN XUẤT LỚP PHỦ HOÀN THIỆN MHM
Văn phòng: Số 9 ngõ 28/76 đường Xuân La, Phường Tây Hồ, Hà Nội
Nhà máy: Lô VIII. 1 2.3, KCN Thuận Thành 3, Phường Trí Quả, Tỉnh Bắc Ninh
Liên hệ: +84 703 708 999
Zalo: https://zalo.me/mhmcoatings